Tahran Dışişleri Bakan Yardımcısı BBC’ye yaptığı açıklamada, ABD’nin diplomatik görüşmelere devam etmek istiyorsa İran’a yönelik yeni saldırılardan kaçınması gerektiğini söyledi.
Majid Takht-Ravanchi, Trump yönetiminin arabulucular aracılığıyla İran’a bu hafta müzakerelere dönmek istediğini söylediğini, ancak görüşmeler sürerken yeni saldırılarla ilgili “çok önemli soru” konusunda tutumunu netleştirmediğini söyledi. ABD ve İran, İsrail bu ayın başlarında İran’ın nükleer tesislerini ve askeri altyapısını vurduğunda ve İran da füzelerle karşılık verdiğinde İran’ın nükleer programı üzerine görüşmeler yürütüyordu.
ABD 21 Haziran’da İran’ın üç nükleer tesisini bombalayarak çatışmaya doğrudan müdahil oldu.
Takht-Ravanchi ayrıca İran’ın barışçıl amaçlar için uranyum zenginleştirme konusunda “ısrarcı” olacağını söyledi ve gizlice nükleer bomba geliştirme yolunda ilerlediği suçlamalarını reddetti. İran’ın araştırma programı için “nükleer malzemeye erişiminin engellendiğini” ve bu nedenle “kendimize güvenmemiz” gerektiğini söyledi.
Dışişleri Bakan Yardımcısı, “Bunun seviyesi tartışılabilir, kapasitesi tartışılabilir, ancak zenginleştirmeye sahip olmamanız gerektiğini söylemek, sıfır zenginleştirmeye sahip olmalısınız ve kabul etmezseniz sizi bombalayacağız – bu orman kanunu” dedi.
İsrail, Tahran’ın nükleer silah yapmaya yakın olduğunu söyleyerek 13 Haziran’da İran’daki nükleer ve askeri tesisleri hedef alan ve komutanlar ile bilim adamlarına suikastlar düzenleyen saldırılarına başladı. Takht-Ravanchi, İran’ın herhangi bir anlaşmanın parçası olarak, muhtemelen yaptırımların hafifletilmesi ve ülkeye yatırım yapılması karşılığında nükleer programını yeniden gözden geçirmeyi düşünüp düşünemeyeceği sorusu üzerine şunları söyledi “Neden böyle bir teklifi kabul edelim ki?”
İran’ın uranyumu %60’a kadar zenginleştirmeyi de içeren programının “barışçıl amaçlar için” olduğunu yineledi. 2015 yılında dünya güçleriyle varılan nükleer anlaşma uyarınca İran’ın uranyumu %3,67 saflık oranının (ticari nükleer santrallerde yakıt olarak kullanılmak üzere gerekli seviye) üzerinde zenginleştirmesine ve Fordo tesisinde 15 yıl boyunca herhangi bir zenginleştirme yapmasına izin verilmemişti.
Ancak Trump, 2018’de başkan olarak ilk döneminde anlaşmayı, bombaya giden yolu durdurmak için çok az şey yaptığını söyleyerek terk etti ve ABD yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koydu. İran da kısıtlamaları giderek daha fazla ihlal ederek misilleme yaptı. UAEA, 2021’de Fordo’da zenginleştirmeye yeniden başladığını ve yaklaşık %60 zenginleştirmeye ulaştığını söyledi – silah sınıfı veya %90’dan kısa, teknik bir adım uzakta – potansiyel olarak dokuz nükleer bomba yapmak için.
Takht-Ravanchi, Avrupalı ve Batılı liderlerin İran’a karşı güvensizlik duymaları üzerine bazı Avrupalı liderleri ABD ve İsrail saldırılarını “gülünç” bir şekilde desteklemekle suçladı. İran’ı nükleer programı nedeniyle eleştirenlerin “bize nasıl davranıldığını eleştirmeleri” ve ABD ile İsrail’i eleştirmeleri gerektiğini söyledi. “Ve eğer Amerika’yı eleştirecek cesaretleri yoksa, sessiz kalmalı, saldırganlığı haklı çıkarmaya çalışmamalılar” diye ekledi.
Takht-Ravanchi ayrıca İran’ın arabulucular aracılığıyla ABD’nin ülkenin Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alarak “İran’da rejim değişikliğine gitmek istemediğine” dair mesajlar aldığını söyledi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Hamaney’in dini yönetimini devirmek için İranlıları “özgürlükleri için ayaklanmaya” çağırmış, ancak geçen hafta varılan ateşkesin ardından Trump aynı şeyi istemediğini söylemişti.
Takht-Ravanchi bunun gerçekleşmeyeceği ve bu fikrin “beyhude bir egzersizle eşdeğer” olduğu konusunda ısrar etti. Bazı İranlıların “hükümetin bazı eylemlerini eleştirseler de, yabancı saldırganlığı söz konusu olduğunda buna karşı koymak için birlik olacaklarını” söyledi.
Dışişleri Bakan Yardımcısı, İsrail ile ateşkesin sürüp sürmeyeceğinin “tam olarak belli olmadığını” ancak İran’ın “bize karşı askeri bir saldırı olmadığı sürece” ateşkese uymaya devam edeceğini söyledi.
İran’ın Basra Körfezi’ndeki Arap müttefiklerinin “bir diyalog için gerekli ortamı hazırlamak için ellerinden geleni yaptıklarını” söyledi. Katar’ın mevcut ateşkesin sağlanmasında kilit bir rol oynadığı biliniyor. Sözlerine şunları da ekledi: “Biz savaş istemiyoruz. Diyalog ve diplomasi yürütmek istiyoruz ama hazırlıklı olmalıyız, temkinli olmalıyız, tekrar sürprizle karşılaşmamalıyız.”
Lyse Doucet’nin İran’dan haber yapmasına, yaptığı haberlerin BBC’nin Farsça servisi tarafından kullanılmaması koşuluyla izin veriliyor. İranlı yetkililerin çıkardığı bu yasa İran’da faaliyet gösteren tüm uluslararası medya kuruluşları için geçerli.