Kiev’de aylardır, Ukrayna’nın doğu bölgelerini daha fazla ele geçirmeyi amaçlayan ve merakla beklenen bir Rus saldırısı konuşuluyordu. Şimdiye kadar pek başarılı olunamadı ama Ruslar bazı kazanımlar elde etti ve bazı bölgelerdeki asker sayılarını büyük ölçüde arttırdı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ateşkes görüşmeleri geri planda kalırken toprak kazanımlarını sürdürmeye devam ediyor. Geçtiğimiz hafta, kışkırtılmamış işgalini meşrulaştırmak için uzun zamandır kullandığı temel yöntemlerden birini tekrarladı.b“Rus ve Ukrayna halklarını tek bir halk olarak görüyorum” dedi. “Bu anlamda Ukrayna’nın tamamı bizimdir.”
Buna rağmen Ukraynalılar bazı bölgelerde karşı saldırılar başlattılar ve hızla yerli bir silah endüstrisi geliştiriyorlar. Rusya’nın savaş ekonomisi ise daha güçlü rüzgârlarla karşı karşıya. Rus birlikleri 1.200 kilometrelik (746 mil) cephe hattının birçok bölgesinde ilerlemeye çalışıyor. Ukrayna Başkomutanı Oleksandr Syrskyi bu hafta yaptığı açıklamada sadece cephe hattının bir bölümünde 111,000 Rus askeri bulunduğunu söyledi – Donetsk’teki parlama noktası Pokrovsk şehri yakınlarında, her gün en az 50 çatışma yaşanıyor. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı’na göre bu sayı geçtiğimiz Aralık ayında bölgede bulunan 70,000 Rus askeriyle kıyaslandığında oldukça düşük.
Syrskyi ayrıca Rusya’nın kuzeydeki Sumy bölgesine sızmasının durdurulduğunu da iddia etti. Washington merkezli bir düşünce kuruluşu olan Institute for the Study of War, Ukrayna güçlerinin Sumy’de bazı toprakları geri kazandığını ve Rusların buradaki ilerleme hızının yavaşladığını söylüyor. Syrskyi, “Düşman tarafından Rus topraklarından başlatılan ‘yaz taarruzu’ girişimlerinin sönmekte olduğunu söyleyebiliriz” dedi. Ancak karışık bir tablo var. Son günlerde Rus piyade saldırıları Donetsk ve Dnipropetrovsk bölgelerinin sınırında zemin kazandı. Rus savunma bakanlığı Cumartesi günü bir başka köyün, Zirka’nın alındığını iddia etti.
Ukraynalı bir açık kaynak analisti olan DeepState, Ukrayna’nın “savunmasının hızla çökmeye devam ettiğini ve düşmanın bu bölgede … sürekli saldırılarla önemli ilerlemeler kaydettiğini” iddia etti. Kremlin uzun süredir Donetsk, Zaporizhzhia ve Kherson bölgelerinin tamamını ele geçirene kadar harekâtın devam edeceği konusunda ısrar ediyor. (Halihazırda Luhansk’ın bir kısmı hariç tamamını işgal etmiş durumda).
Mevcut ilerleme hızıyla bu uzun yıllar alacaktır. Ancak Trump yönetiminin ateşkes müzakerelerini yürütme konusunda daha az kararlı olduğu görüldüğünden, çatışmanın yıl sonuna ve 2026’ya kadar sürmesi muhtemel görünüyor. Üç boyutlu savaş alanı artık insansız hava araçlarıyla yürütülen ustaca özel operasyonlar ve çok basit piyade taarruzlarının beklenmedik bir bileşiminden oluşuyor.
Yelpazenin bir ucunda, Ukrayna’nın Haziran ayı başında Rus stratejik bombardıman uçaklarına yönelik cüretkâr saldırılarında Rus topraklarının derinliklerindeki kamyonlardan kumanda edilen insansız hava araçları kullanıldı – Ukrayna’ya karşı füze fırlatmak için kullanılan yaklaşık bir düzine uçağın imha edildiği bir görev. Ukrayna Güvenlik Servisi Cumartesi günü, Kırım’daki bir Rus hava üssünde büyük hasara yol açtığını iddia ettiği bir başka insansız hava aracı saldırısı daha gerçekleştirdiğini bildirdi.
Buna karşılık, yaya ve motosikletli Rus askerleri – bazen bir düzine ya da daha az gruplar halinde – Ukrayna’nın doğusundaki terk edilmiş köylere, siper olarak insansız hava araçlarını kullanarak ama zırhsız bir şekilde giriyorlar. Bu yaklaşım Ukrayna’nın taktiklerini değiştirmeye zorluyor: daha küçük müstahkem mevkilere. Ukrayna Savunma Bakanı Rustem Umerov geçen hafta yaptığı açıklamada savunmaların araziye uyacak şekilde kamufle edildiğini ve tespit edilmekten kaçınmak için küçültüldüğünü söyledi.
Drone Savaşı
Piyadeler bölgeyi savunurken ya da ele geçirirken, insansız hava araçları çatışmanın şekillenmesinde daha büyük bir rol oynamaya devam ediyor. Ruslar, hava savunmasını etkisiz hale getirmek ve bazı füzelerinin geçmesine izin vermek için tasarlanmış ucuz, seri üretim insansız hava araçları üretiyor. Ruslar bu taktiği Ukrayna şehirlerini, özellikle de son haftalarda önemli ölçüde hasar gören ve sivil kayıpların arttığı Kiev’i vurmak için giderek daha fazla kullanıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky Pazar günü yaptığı açıklamada “bir gecede çoğu Rus-İran yapımı Shahed’ler olmak üzere 477 insansız hava aracı ve çeşitli tiplerde 60 füze semalarımızdaydı. Ruslar her şeyi hedef alıyorlardı.
Zelensky daha fazla Patriot füze bataryası ve diğer batılı sistemler için taleplerini yineledi ki Trump geçen hafta Ukrayna şehirlerine yönelik geniş çaplı saldırılar nedeniyle ABD’nin bu talepleri “dikkate alması gerektiğini” söylemişti. Zelenskiy Ukrayna’nın Patriotları doğrudan ya da ABD-Ukrayna mineral anlaşmasıyla kurulan fon aracılığıyla satın almaya hazır olduğunu söyledi.
Her iki taraf da şaşırtıcı bir hızla her türden insansız hava aracı üretiyor. Ukrayna Güvenlik Servisi, Rusya’nın her gün yaklaşık 200 adet İran tasarımı Shahed insansız hava aracı ürettiğini ve yaklaşık 6.000 adet tuzak insansız hava aracına ek olarak 6.000 adetlik bir envantere sahip olduğunu düşünüyor. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı’na göre Ruslar son bir hafta içinde cephede 23.000’den fazla küçük “kamikaze” insansız hava aracı kullandı.
Bu, tasarım ve üretimde hiç bitmeyen bir yarış. Syrskyi geçtiğimiz günlerde Rusya’nın izlenmesi ve durdurulması daha zor olan fiber optik kontrollü insansız hava araçlarında üstünlük sağladığını söyledi. Umerov drone savaşının “sürekli bir entelektüel mücadele olduğunu, düşmanın düzenli olarak algoritma değiştirdiğini ve Ukrayna’nın da buna karşılık taktikler geliştirdiğini” söyledi. Umerov “Savaşın başında yüksek etkinlik gösteren çözümler, düşman taktik değiştirdikçe zaman içinde etkinliğini kaybetti.” açıklamasında bulundu.